ทำไมเรื่องนี้สำคัญขึ้นในปี 2569
ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมาย สรุปจากประกาศและข่าวที่ระบุแหล่งไว้ท้ายหน้า ณ วันที่ 3 ต.ค. 2569 กฎอาจเปลี่ยนได้ ควรตรวจกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ (กสทช. สายด่วน 1200 · สคบ. สายด่วน 1166)
พ.ร.ก.ป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 กำหนดให้ผู้ให้บริการโทรคมนาคมต้องทำตามมาตรฐานป้องกันการหลอกลวง และ ต้องร่วมรับผิดความเสียหาย เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าทำตามมาตรฐานแล้ว (มาตรา 8/10) ผู้ให้บริการทุกรายจึงต้องรู้ว่าลูกค้าของตัวเองคือใครและโทรไปทำอะไร
กฎ 4 เรื่องที่เกี่ยวกับงานโทรออก
| กฎ | สาระสำคัญ | กระทบใคร |
|---|---|---|
| พ.ร.ก.อาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ฉบับที่ 2) 2568 | ผู้ให้บริการต้องทำตามมาตรฐานป้องกัน ระงับบริการเมื่อมีหลักฐานว่าถูกใช้ก่ออาชญากรรม และร่วมรับผิดหากไม่ทำตามมาตรฐาน | ผู้ให้บริการ — และลูกค้าที่จะถูกตรวจเอกสารมากขึ้น |
| มาตรการ กสทช. 8 ข้อ (30 มิ.ย. 2568) | คัดกรองผู้ใช้ผิดปกติ (เช่น จำนวนครั้งที่โทรออก) ระงับบริการที่ต้องสงสัยภายในเวลาที่กำหนด ห้ามซิมบ็อกซ์/เกตเวย์ไม่ลงทะเบียน | ทุกทีมที่โทรออกปริมาณสูง |
| พ.ร.บ.ขายตรงและตลาดแบบตรง (มาตรา 38) | ธุรกิจที่เสนอขายสินค้าหรือบริการถึงผู้บริโภคโดยตรงผ่านสื่อ เช่น โทรศัพท์ ต้องจดทะเบียนตลาดแบบตรงกับ สคบ. ไม่จดมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท | ทีมเทเลเซลล์ที่ขายถึงผู้บริโภค |
| พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) 2562 | การใช้ข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อโทรเสนอขายต้องมีฐานทางกฎหมาย เช่น ความยินยอม แจ้งวัตถุประสงค์ และให้เจ้าของข้อมูลใช้สิทธิ์ปฏิเสธได้ | ทุกทีมที่ใช้รายชื่อบุคคล |
เช็กลิสต์ 10 ข้อก่อนเริ่มแคมเปญโทรออก
- บริษัทจดทะเบียนนิติบุคคล ตรวจสอบได้
- จดทะเบียนตลาดแบบตรงกับ สคบ. แล้ว (ถ้าเสนอขายถึงผู้บริโภค)
- รู้ที่มาของรายชื่อ และมีฐานทางกฎหมายในการใช้ เช่น ความยินยอม
- สคริปต์บอกชื่อบริษัทและวัตถุประสงค์ของการโทรตั้งแต่ประโยคแรก
- ไม่ปลอมหรือซ่อนเลขหมายที่โทรออก
- กำหนดช่วงเวลาโทรที่เหมาะสม ไม่รบกวนผู้รับ
- มีวิธีรับคำขอ "ไม่ต้องโทรมาอีก" และบันทึกไว้จริง
- แจ้งผู้รับหากมีการบันทึกเสียง
- ใช้อุปกรณ์และคู่สายที่ถูกต้อง ไม่ใช้ซิมบ็อกซ์ที่ไม่ได้ลงทะเบียน
- มีผู้รับผิดชอบเรื่องร้องเรียนที่ติดต่อได้
AI โทรหาลูกค้า ต้องบอกไหมว่าเป็น AI
ณ วันที่ 27 ต.ค. 2569 ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายเฉพาะเรื่อง AI ที่ประกาศใช้ แต่ กสทช. ออกแนวปฏิบัติเรื่องการใช้ AI ในกิจการโทรคมนาคมแล้วเมื่อ 2 ก.ค. 2569 สำหรับผู้รับใบอนุญาตโทรคมนาคม แนวปฏิบัตินี้ไม่มีผลบังคับ แต่แนะนำให้แจ้งผู้บริโภคเชิงรุกเมื่อกำลังโต้ตอบกับระบบ AI และให้เลือกคุยกับพนักงานได้
ส่วนกฎหมาย AI ฉบับกลาง สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ. หรือ ETDA) เผยแพร่ร่าง พ.ร.บ. ว่าด้วยปัญญาประดิษฐ์เพื่อรับฟังความคิดเห็นเมื่อ 2 ก.ค. 2569 ยังเป็นร่างและอาจเปลี่ยนก่อนประกาศใช้ ควรติดตามจากแหล่งท้ายหน้า
ระหว่างนี้ กฎที่มีอยู่แล้วยังต้องดูให้ครบ แม้ผู้คุยในสายจะเป็น AI:
- PDPA — รายชื่อที่ใช้โทร เสียงที่บันทึก และข้อมูลที่ผู้รับสายพูดระหว่างสาย เป็นข้อมูลส่วนบุคคล ต้องมีฐานทางกฎหมายในการใช้ แจ้งวัตถุประสงค์ และให้เจ้าของข้อมูลใช้สิทธิ์ได้
- มาตรการของ กสทช. — การคัดกรองผู้ใช้ที่มีพฤติกรรมผิดปกติ เช่น จำนวนครั้งที่โทรออก ระบบที่โทรอัตโนมัติจำนวนมากจึงต้องตั้งอัตราการโทรให้เหมาะสม และใช้คู่สายที่ทำสัญญาในนามบริษัท
- ตลาดแบบตรง — ถ้าใช้ AI โทรเสนอขายถึงผู้บริโภค ให้เตรียมเรื่องการจดทะเบียนตลาดแบบตรงเหมือนการโทรด้วยพนักงาน ถ้าไม่แน่ใจในกรณีของคุณ สอบถาม สคบ. (สายด่วน 1166)
สิ่งที่เราแนะนำให้ตั้งไว้ในสคริปต์ AI ทุกงาน: บอกชื่อบริษัทและวัตถุประสงค์ตั้งแต่ประโยคแรก (เหมือนเช็กลิสต์ข้างบน) · แจ้งให้ผู้รับสายรู้ว่ากำลังคุยกับระบบอัตโนมัติ ตามแนวปฏิบัติของ กสทช. · ตอบตามจริงเมื่อถูกถาม · โอนให้พนักงานเมื่อผู้รับสายขอ · รับคำขอ "ไม่ต้องโทรมาอีก" และบันทึกไว้จริง อ่านภาพรวมได้ที่ AI call center คืออะไร
เราขออะไรจากลูกค้าก่อนเปิดคู่สาย
เราขอเอกสารชุดเดียวกันจากลูกค้าทุกราย เพื่อให้คู่สายที่ทุกคนใช้ร่วมกันมาจากผู้ใช้ที่ผ่านการตรวจแบบเดียวกัน
- หนังสือรับรองบริษัท (ออกไม่เกิน 6 เดือน) และรายชื่อผู้มีอำนาจลงนาม
- ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ถ้ามี)
- ทะเบียนตลาดแบบตรงจาก สคบ. (ถ้าเสนอขายถึงผู้บริโภค)
- รายละเอียดแคมเปญ: สินค้าหรือบริการ กลุ่มผู้รับ และตัวอย่างสคริปต์
- ที่ตั้งของทีมที่ใช้คู่สาย
- ข้อตกลงการใช้งาน: ห้ามหลอกลวง ห้ามปลอมเลขหมาย และยอมรับการระงับเมื่อพบการใช้งานผิดปกติ
เราขอสงวนสิทธิ์ไม่รับงานที่ข้อมูลไม่ครบ หรือมีลักษณะเสี่ยงต่อการหลอกลวง
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมผู้ให้บริการขอเอกสารมากขึ้น
เพราะ พ.ร.ก.ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2568 ให้ผู้ให้บริการร่วมรับผิดความเสียหายหากไม่ทำตามมาตรฐานป้องกัน ผู้ให้บริการจึงต้องรู้จักลูกค้าของตัวเอง
ธุรกิจที่โทรหาบริษัทอย่างเดียว ต้องจดตลาดแบบตรงไหม
กฎหมายตลาดแบบตรงเน้นการเสนอขายถึงผู้บริโภค ถ้าโทรหาธุรกิจอย่างเดียว ควรสอบถาม สคบ. (สายด่วน 1166) เพื่อความแน่ใจในกรณีของคุณ
ถ้าบริการถูกระงับเพราะระบบคัดกรอง ควรทำอย่างไร
ติดต่อผู้ให้บริการพร้อมเอกสารบริษัทและรายละเอียดแคมเปญ การเตรียมเอกสารตามเช็กลิสต์ไว้ล่วงหน้าช่วยให้ชี้แจงได้เร็ว
หน้านี้ใช้แทนคำปรึกษากฎหมายได้ไหม
ไม่ได้ เป็นข้อมูลทั่วไปสรุปจากแหล่งที่ระบุไว้ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ
แหล่งข้อมูล
- พ.ร.ก.มาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 — ตัวบท (วิกิซอร์ซ) · ตรวจ 3 ต.ค. 2569
- ธนาคารแห่งประเทศไทย: พ.ร.ก. (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว (ข่าว 13 เม.ย. 2568) · ตรวจ 3 ต.ค. 2569
- THE STANDARD: กสทช. ไฟเขียว 8 มาตรการคุมเข้ม ปราบอาชญากรรมไซเบอร์ (1 ก.ค. 2568 · มติ 30 มิ.ย. 2568) · ตรวจ 3 ต.ค. 2569
- อินโฟเควสท์: กสทช. คุมเข้ม "ซิมบ๊อกซ์-เกตเวย์" ใส่ซิม 4 ซิมขึ้นไปต้องขออนุญาต (27 ต.ค. 2568) · ตรวจ 3 ต.ค. 2569
- สคบ.: บทความ "ตลาดแบบตรง พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์" (การจดทะเบียนธุรกิจตลาดแบบตรง) · ตรวจ 3 ต.ค. 2569
- ศูนย์รวมข้อมูลเพื่อติดต่อราชการ: ขั้นตอนจดทะเบียนธุรกิจตลาดแบบตรง · ตรวจ 3 ต.ค. 2569
- กรมทรัพย์สินทางปัญญา: คู่มือการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA Guideline) · ตรวจ 3 ต.ค. 2569
- สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) · ตรวจ 3 ต.ค. 2569
- Tilleke & Gibbins: Thailand Issues AI Guidelines for Telecom Services (14 ก.ค. 2569) — กสทช. ออกแนวปฏิบัติการใช้ AI ในกิจการโทรคมนาคม 2 ก.ค. 2569 ไม่มีผลบังคับ · ตรวจ 27 ต.ค. 2569
- Tilleke & Gibbins: Thailand Releases New Draft Artificial Intelligence Act (2 ก.ค. 2569) — ร่างรับฟังความคิดเห็น ยังไม่ประกาศใช้ · ตรวจ 27 ต.ค. 2569