ทีมโทรขายต้องจดทะเบียนตลาดแบบตรงไหม เช็กก่อนเริ่มแคมเปญ

โทรเสนอขายสินค้าหรือบริการถึงผู้บริโภคโดยตรง โดยหวังให้แต่ละคนตอบตกลงซื้อ ตรงกับนิยาม "ตลาดแบบตรง" และกฎหมายห้ามประกอบธุรกิจนี้ก่อนจดทะเบียน [1][2] ฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และปรับอีกวันละไม่เกิน 10,000 บาท [2] ส่วนงานโทรหาบริษัทอย่างเดียว ตัวบทไม่ได้ยกเว้นไว้ชัด ให้ถาม สคบ. ก่อนสรุป

ขอบเขตของบทความนี้: อ้างจากพระราชบัญญัติขายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ. 2545 ฉบับที่ใช้เทียบ [1] และฉบับที่ 3 พ.ศ. 2560 ในราชกิจจานุเบกษา [2] ผู้เขียนค้นไม่พบฉบับแก้ไขที่ใหม่กว่านี้ ณ วันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 แต่ยังยืนยันไม่ได้ว่าไม่มี จึงควรตรวจกับ สคบ. ก่อนใช้จริง บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมาย

เช็กว่างานของคุณเข้าข่ายไหม

นิยามในมาตรา 3 มีองค์ประกอบ 4 ข้อ คือ สื่อสารข้อมูลเพื่อเสนอขาย ทำโดยตรงต่อผู้บริโภค ผู้บริโภคอยู่ห่างโดยระยะทาง และมุ่งหวังให้แต่ละรายตอบกลับเพื่อซื้อ [2] ตารางนี้เป็นการอ่านของผู้เขียนจากนิยามดังกล่าว ไม่ใช่คำวินิจฉัยของหน่วยงาน

งานที่ทำ	เข้าองค์ประกอบไหม	ควรทำอะไร
โทรเสนอขายสินค้าหรือบริการให้ประชาชน แล้วปิดการขายในสาย	เข้าครบทั้ง 4 ข้อ	เตรียมจดทะเบียนก่อนเริ่ม
โทรเสนอขายให้ประชาชน แล้วให้ไปสั่งซื้อทางอื่นต่อ	มีแนวโน้มเข้าข่าย เพราะยังมุ่งหวังให้ตอบกลับเพื่อซื้อ	ถาม สคบ. พร้อมสคริปต์จริง
โทรแจ้งสถานะพัสดุ นัดหมาย หรือตามเรื่องบริการเดิม	ไม่มีการเสนอขาย	ไม่เข้าลักษณะนี้ แต่ระวังการแทรกข้อเสนอขายในสาย
โทรหาลูกค้าเดิมเพื่อเสนอขายของเพิ่ม	มีการเสนอขาย จึงควรถือว่าอาจเข้าข่าย	ถาม สคบ. อย่าอนุมานว่าลูกค้าเดิมได้รับยกเว้น
โทรหาบริษัทอย่างเดียว (B2B)	ยังไม่ชัด	ถาม สคบ. สายด่วน 1166 แล้วเก็บคำตอบเป็นลายลักษณ์อักษร
รับจ้างโทรให้แบรนด์อื่น	ต้องดูว่าใครเป็นผู้ประกอบธุรกิจตลาดแบบตรง	ทำสัญญาให้ชัดว่าใครจด และตรวจเลขทะเบียนของเจ้าของสินค้า

เหตุที่กรณี B2B ยังไม่ชัด เพราะนิยาม "ผู้บริโภค" หมายถึงผู้ซื้อหรือผู้ได้รับบริการ รวมถึงผู้ที่ได้รับการเสนอหรือชักชวนให้ซื้อ โดยไม่ได้เขียนจำกัดว่าเป็นบุคคลธรรมดา [1] ผู้เขียนไม่พบแนวทางของหน่วยงานที่พูดถึงเรื่องนี้โดยตรง

ต้องจดกับใคร และเงื่อนไขมีอะไร

ผู้รับจด: นายทะเบียนคือเลขาธิการคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค [1] คู่มือประชาชนระบุว่ายื่นได้ผ่านระบบ OCPB Direct ยื่นด้วยตนเอง หรือทางไปรษณีย์ [3]
ผู้ยื่น: ม.38 ให้ห้างหุ้นส่วน บริษัท หรือบุคคลใดยื่นได้ [2] สำหรับตลาดแบบตรง ม.38/3 และ ม.38/4 กำหนดเงื่อนไขของบุคคลธรรมดาและนิติบุคคลแยกจากกัน [2]
ทุนจดทะเบียน: เกณฑ์ทุน 500,000 บาทสำหรับห้างหุ้นส่วน และ 1,000,000 บาทสำหรับบริษัท อยู่ใน ม.38/1 ซึ่งเขียนถึงผู้ยื่นจดธุรกิจขายตรง [2] บทบัญญัติของตลาดแบบตรงไม่มีเกณฑ์นี้ และคู่มือประชาชนระบุว่าไม่มีการกำหนดทุนจดทะเบียนสำหรับตลาดแบบตรง [3]
ประวัติ: ต้องไม่เคยถูกเพิกถอนทะเบียนขายตรงหรือตลาดแบบตรงใน 5 ปีก่อนยื่น และผู้รับผิดชอบการดำเนินงานต้องไม่มีลักษณะต้องห้าม [2]
หลักประกัน: ต้องวางต่อนายทะเบียนตาม ม.38/5 เป็นเงินสด หนังสือค้ำประกันธนาคาร หรือพันธบัตรรัฐบาลไทยหรือพันธบัตรรัฐวิสาหกิจ วงเงินอยู่ในกฎกระทรวงและทบทวนทุก 3 ปี [2] ผู้เขียนยังไม่ได้เปิดกฎกระทรวงฉบับนี้ จึงไม่ระบุตัวเลข ให้สอบถาม สคบ.
เวลา: คู่มือประชาชนระบุระยะเวลารวม 1 เดือน โดยขั้นตอนย่อยรวมกัน 45 วัน ซึ่งรวมช่วง 30 วันที่ผู้ยื่นต้องนำหลักประกันมาวาง และไม่มีค่าธรรมเนียม [3] ตัวบท ม.41 ให้นายทะเบียนแจ้งให้วางหลักประกันภายใน 30 วันนับแต่รับคำขอ และรับจดทะเบียนภายใน 15 วันนับแต่ได้รับหลักประกัน [2]

หลังจดแล้วต้องทำอะไรต่อ

หน้าที่	สาระ	โทษถ้าฝ่าฝืน
เอกสารการซื้อขาย ม.30	ส่งมอบให้ผู้บริโภค เป็นภาษาไทยอ่านง่าย มีชื่อผู้ซื้อผู้ขาย วันที่ซื้อขาย วันส่งมอบ และสิทธิเลิกสัญญาที่เห็นเด่นชัด [1][2]	ปรับไม่เกิน 50,000 บาท (ม.51/2) [2]
เอกสารมีข้อความเท็จ	ห้ามจัดทำ	จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 50,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (ม.51/3) [2]
ข้อความเสนอขาย ม.28 และ ม.29	ต้องเป็นไปตามกฎกระทรวง และใช้หลักการโฆษณาตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค [1]	จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 50,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (ม.49) [2]
แจ้งย้ายสำนักงาน	แจ้งเป็นหนังสือภายใน 15 วัน (ม.26/1 และ ม.29/1) [2]	ตรวจกับ สคบ.
ส่งรายงานการประกอบธุรกิจ ม.29/2	ตามแบบและระยะเวลาที่คณะกรรมการประกาศ [2] สำนักกฎหมายสรุปว่าต้องส่งงบการเงินที่ตรวจสอบแล้วพร้อมรายงานภายใน 60 วันนับแต่สิ้นปีบัญชี [4]	ตรวจกับ สคบ.

เรื่องเอกสารสำคัญมาก เพราะถ้าฝ่าฝืน ม.30 หรือ ม.31 การซื้อขายนั้นไม่มีผลผูกพันผู้บริโภค (ม.32) [2]

ผู้บริโภคที่ซื้อผ่านตลาดแบบตรงมีสิทธิเลิกสัญญาโดยส่งหนังสือภายใน 7 วันนับแต่ได้รับสินค้าหรือบริการ (ม.33) [1] และผู้ประกอบธุรกิจต้องคืนเงินเต็มจำนวนภายใน 15 วันนับแต่ได้รับหนังสือ (ม.36) [1] ทีมโทรขายจึงควรมีขั้นตอนรับหนังสือและคืนเงินก่อนเริ่มแคมเปญ

ตัวอย่างสถานการณ์ (สมมติ)

ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ บริษัทขายอาหารเสริมแห่งหนึ่งมีพนักงาน 8 คน โทรหารายชื่อที่กรอกแบบสอบถามออนไลน์ แล้วปิดการขายในสาย งานนี้มีการเสนอขายโดยตรงถึงคนที่อยู่ห่างกัน และหวังให้แต่ละคนตอบตกลงซื้อ จึงควรเตรียมจดก่อนเริ่ม

ทีมงานเขียนสคริปต์ที่บอกชื่อบริษัทและสินค้าให้ชัด จัดเอกสารซื้อขายภาษาไทยส่งไปพร้อมสินค้า ทำข้อความสิทธิเลิกสัญญา 7 วันให้เด่นกว่าข้อความอื่น และตั้งคนรับหนังสือเลิกสัญญาเพื่อคืนเงินให้ทัน 15 วัน นอกจากนี้ต้องตรวจเรื่องสินค้าด้วย เพราะคู่มือประชาชนระบุสินค้าบางกลุ่มที่ไม่ควรขายผ่านช่องทางนี้ [3]

ข้อควรระวัง

จดทะเบียนตลาดแบบตรงไม่ได้แทนเรื่องอื่น การใช้เบอร์ลูกค้าเพื่อโทรขายยังต้องดู PDPA แยกต่างหาก และเจ้าของข้อมูลมีสิทธิคัดค้านการใช้ข้อมูลเพื่อการตลาดแบบตรงตามมาตรา 32 [5]
ผู้ประกอบธุรกิจบางประเภท เช่น ประกันหรือการเงิน อาจมีเกณฑ์เฉพาะของผู้กำกับดูแล บทความนี้ไม่ได้ตรวจเกณฑ์เหล่านั้น
ถ้าความผิดของนิติบุคคลเกิดจากการสั่งการ การกระทำ หรือการละเว้นของกรรมการ ผู้จัดการ หรือผู้รับผิดชอบการดำเนินงาน ผู้นั้นต้องรับโทษด้วย (ม.54) [2]
บทความจากสื่อบางแห่งเขียนค่าปรับรายวันของตลาดแบบตรงเป็น 20,000 บาท ตัวเลขนั้นตรงกับ ม.47 ของธุรกิจขายตรง ส่วนตลาดแบบตรงอยู่ใน ม.51/1 คือปรับอีกวันละไม่เกิน 10,000 บาท [2]

ขั้นตอนถัดไปที่ทำได้ทันที

เขียนสคริปต์จริง 1 แคมเปญ แล้วเทียบกับองค์ประกอบ 4 ข้อด้านบน
ถ้าไม่แน่ใจ โทร สคบ. สายด่วน 1166 พร้อมสคริปต์และรายการสินค้า แล้วจดชื่อเจ้าหน้าที่กับวันที่
เปิดคู่มือประชาชน [3] แล้วเช็กเอกสารที่บริษัทมีอยู่
ร่างเอกสารการซื้อขายให้มีรายการตาม ม.30 ก่อนเริ่มโทร
กำหนดคนรับเรื่องเลิกสัญญาและขั้นตอนคืนเงินภายใน 15 วัน

แหล่งข้อมูล

อ่านต่อ

ติดต่อ

เล่าโจทย์งานโทรออกของคุณ แล้วเราจะเสนอรูปแบบคู่สายเป็นลายลักษณ์อักษร

จำนวนพนักงาน ประเภทงาน และระบบที่ใช้อยู่ — เท่านี้ก็เริ่มคุยได้ ไม่มีค่าใช้จ่ายในการประเมิน

ขอใบเสนอราคา [email protected]