เบอร์ VoIP คือเลขหมายที่ใช้กับบริการโทรศัพท์เสียงผ่านเครือข่ายไอพี เอกสารที่ไทยแจ้งต่อสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ITU) ระบุหมวด 60 (ที่คนไทยเห็นเป็น 060 เพราะตารางสากลไม่รวมเลข 0 นำหน้า ตามการอ่านตารางของผู้เขียน) เป็นเลขหมาย VoIP แบบไม่ผูกพื้นที่ ใช้ได้ทั่วประเทศ [1] แต่ในการคุยจริง คนมักใช้คำนี้เรียกเบอร์ใดก็ตามที่วิ่งผ่านระบบไอพีด้วย ธุรกิจจึงต้องแยกให้ออกว่ากำลังพูดถึงอะไร และต้องทดสอบว่าลูกค้าเห็นเบอร์ถูกต้องก่อนใช้จริง
ขอบเขตการยืนยันของบทความนี้: ณ วันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 ผู้เขียนเปิดตัวประกาศ กสทช. เรื่องแผนเลขหมายและหลักเกณฑ์การจัดสรรเลขหมายจากเว็บของหน่วยงานไม่ได้ จึงใช้เอกสารที่ไทยแจ้ง ITU แทน เรื่องต่อไปนี้ ยังไม่ยืนยัน บทความจึงไม่ระบุ คือ ขนาดการจัดสรร ผู้มีสิทธิขอรับเลขหมาย ค่าธรรมเนียม และเงื่อนไขการย้ายเบอร์ ก่อนตัดสินใจให้ถามผู้ให้บริการหรือสำนักงาน กสทช.
คำว่าเบอร์ VoIP มี 2 ความหมาย
- เบอร์ในหมวดเลขหมาย VoIP: เลขหมายที่ตารางแผนเลขหมายจัดไว้สำหรับ VoIP เช่น หมวด 60
- เบอร์ที่วิ่งผ่าน VoIP: เบอร์หมวดอื่นที่ผู้ให้บริการส่งผ่านเครือข่ายไอพีมาถึงระบบของคุณ จึงอาจเห็นเป็นเบอร์ประจำที่แต่ใช้เทคโนโลยีไอพี ทำได้หรือไม่ขึ้นกับบริการและเงื่อนไขของผู้ให้บริการแต่ละราย (ความเห็นของผู้เขียน ให้ยืนยันกับผู้ให้บริการ)
เมื่อคุยกับผู้ให้บริการ ให้ถามตรงๆ ว่า เบอร์นี้ขึ้นต้นด้วยอะไร อยู่ในหมวดใด และลูกค้าจะเห็นเลขอะไร
สิ่งที่เอกสารเลขหมายระบุ
เอกสารที่ไทยแจ้ง ITU เมื่อ 8 พฤษภาคม 2567 ให้ข้อมูลดังนี้ [1]
- แผนเลขหมายมีผลตั้งแต่ 21 มกราคม 2563 และฉบับที่ 2 มีผลเมื่อ 12 มีนาคม 2567
- หมวด 60 เป็นเลขหมายไม่ผูกพื้นที่สำหรับ VoIP ใช้ได้ทั่วประเทศ ยาว 9 หลักไม่รวมรหัสประเทศ เมื่อโทรในประเทศจะเห็นเป็น 060 ตามด้วยเลข 7 หลัก
- เบอร์มือถือและ VoIP ยาว 9 หลัก ส่วนเบอร์ประจำที่ยาว 8 หลัก ไม่รวมรหัสประเทศ ตามตารางช่วง 21 มกราคม 2563 ถึง 31 ธันวาคม 2567
แผนฉบับที่ 2 ปรับกรอบให้ขยายเบอร์ประจำที่ได้อีก 1 หลัก คือจาก 8 เป็น 9 หลักเมื่อไม่รวมรหัสประเทศ หรือจาก 9 เป็น 10 หลักเมื่อนับรวมเลข 0 นำหน้าแบบที่คนไทยกด ข่าวระบุรูปแบบ 02-xxxx-xxxx [2] ผู้ให้บริการต้องเตรียมความสามารถภายใน 2 ปี และจะใช้เมื่อเลขหมายประจำที่หรือมือถือไม่พอ [1][2]
มี 2 จุดที่ต้องระวังในการอ่านตาราง ตารางในเอกสารเดียวกันแบ่งเป็นช่วงเวลา และตารางช่วงหลังยังระบุว่าวันที่ต้องกำหนดอีกครั้ง [1] ผู้เขียนยังไม่พบเอกสารที่ยืนยันว่าตารางใดใช้จริง ณ วันนี้ นอกจากนี้หมวด 89 ถูกระบุเป็น VoIP ในตารางหนึ่ง และเป็นมือถือในอีกตารางหนึ่ง [1] จึงไม่ควรเดาประเภทของเบอร์จากเลขขึ้นต้นเพียงอย่างเดียว
ต่างจากเบอร์บ้านและเบอร์มือถืออย่างไร
| เรื่อง | เบอร์ประจำที่ | เบอร์มือถือ | เบอร์ VoIP หมวด 60 |
|---|
| ประเภทตามเอกสารเลขหมาย | ผูกพื้นที่ [3] | ไม่ผูกพื้นที่ [3] | ไม่ผูกพื้นที่ ใช้ได้ทั่วประเทศ [1] |
| ความยาวเมื่อไม่รวมรหัสประเทศ | 8 หลัก [1] | 9 หลัก [1] | 9 หลัก [1] |
| ใช้งานผ่าน | จุดติดตั้งของบริการ | ซิมและเครือข่ายมือถือ | ระบบที่ต่อเครือข่ายไอพี |
| สายพร้อมกัน | ขึ้นกับคู่สาย | โดยทั่วไปสายเดียวต่อซิม | ขึ้นกับจำนวนช่องสายที่ซื้อ |
| ต่อกับ IVR และบันทึกเสียง | ต้องผ่านตู้สาขา | ทำได้จำกัด | ต่อกับระบบไอพีได้ตรงกว่า |
| ลูกค้าคุ้นแค่ไหน | ดูเป็นสำนักงาน | คุ้นเคย แต่อาจคิดว่าเป็นเบอร์ส่วนตัว | ต้องทดสอบกับลูกค้าของคุณ |
4 แถวล่างเป็นการสรุปของผู้เขียน ไม่ใช่ข้อกำหนด
ธุรกิจควรใช้เมื่อไร
ตารางนี้เป็นแนวทางของผู้เขียน ไม่ใช่เกณฑ์ของหน่วยงาน
| โจทย์ | ทางที่น่าพิจารณา | สิ่งที่ต้องถามเพิ่ม |
|---|
| ต้องการสายพร้อมกันหลายสาย มี IVR และบันทึกเสียง | เบอร์ที่ส่งผ่าน SIP Trunk เข้าระบบไอพี | จำนวนช่องสาย และเบอร์ใดใช้ได้ |
| ทีมทำงานหลายสาขาหรือทำงานจากที่อื่น | เบอร์กลางผ่านระบบไอพี | เบอร์ที่ลูกค้าเห็นตรงกันทุกเครื่องหรือไม่ |
| ลูกค้าในพื้นที่คุ้นกับเบอร์สำนักงาน | คงเบอร์ประจำที่เดิม | ส่งเข้าระบบไอพีได้หรือไม่ |
| พนักงานเดินทางคนเดียวและรับสายไม่มาก | เบอร์มือถือในชื่อบริษัท | ยืนยันตัวตนผู้ถือเบอร์ครบหรือไม่ |
| บริการทั่วประเทศ ไม่ต้องการผูกพื้นที่ | พิจารณาหมวด VoIP ถ้าผู้ให้บริการมีให้ | ยังเปิดให้บริการหรือไม่ และลูกค้าจะรับสายไหม |
เรื่องเทคโนโลยีและการเตรียมระบบอยู่ในบทความ VoIP คืออะไร และ SIP Trunk คืออะไร
การแสดงเบอร์และความน่าเชื่อถือ
มาตรการของ กสทช. ทำให้ธุรกิจต้องดูแลสิ่งที่ลูกค้าเห็นบนหน้าจอมากขึ้น
- เครื่องหมายสายต่างประเทศ: ประกาศสำนักงาน กสทช. เรื่องมาตรการเพื่อป้องกันอาชญากรรมทางเทคโนโลยี สำหรับผู้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคม ลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 29 สิงหาคม 2568 และใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศ ข้อ 10 ให้ผู้ให้บริการเติมเครื่องหมายแจ้งเตือนหน้าเลขหมายจากต่างประเทศ เช่น +697 และ +698 [4]
- +698: ใช้กับเบอร์มือถือไทยที่เปิดโรมมิ่งแล้วโทรกลับมาไทย [5] พนักงานที่โทรหาลูกค้าขณะอยู่ต่างประเทศจึงอาจถูกเห็นเป็นสายลักษณะนี้
- +697: ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอมอธิบายว่าเป็นเบอร์ที่มิจฉาชีพอาจใช้โทรผ่าน VoIP จากต่างประเทศ [6] ส่วนคำชี้แจงปี 2565 อธิบายว่าเป็นสายที่ไม่ทราบต้นทาง [5]
- การปฏิเสธสาย: กสทช. แจ้งว่าประชาชนกด *138*1# แล้วโทรออกเพื่อปฏิเสธสายจากต่างประเทศได้ฟรี [7] และประกาศปี 2568 ข้อ 10 ให้ผู้ให้บริการมีระบบปฏิเสธการรับสายจากต่างประเทศ [4]
ความหมายต่อธุรกิจคือ ถ้าสายของคุณไปถึงลูกค้าโดยมีเครื่องหมายแบบนี้ ลูกค้าอาจไม่รับ หรือสายอาจไม่ถึงคนที่เปิดปฏิเสธไว้ (ความเห็นของผู้เขียน) วิธีตรวจที่ตรงที่สุดคือโทรจริงไปยังเบอร์ทดสอบหลายเครือข่าย แล้วดูหน้าจอปลายทาง
ส่วนการโทรออกจำนวนมาก ดูบทความเบอร์ธุรกิจโดนบล็อก ซึ่งอธิบายการระงับเบอร์และป้ายสแปมไว้แล้ว
ตัวอย่างสถานการณ์ (สมมติ)
ผู้จัดการโครงการบ้านจัดสรรแห่งหนึ่งถามว่าทำไมลูกบ้านไม่ค่อยรับสายทีมงาน ทีมขายและทีมดูแลลูกบ้านรวม 25 คน ใช้ซิมแยกรายคน ลูกค้าไม่รู้จักเบอร์จึงไม่รับ และเมื่อพนักงานลาออก ประวัติการติดต่อก็หายไปด้วย
ทีมงานสรุปโจทย์ว่าต้องการเบอร์กลาง ต้องกระจายสาย และต้องดูประวัติการโทรได้ จึงถามผู้ให้บริการ 2 ข้อก่อน คือเบอร์ที่จะได้อยู่หมวดใด และลูกค้าจะเห็นเลขอะไร จากนั้นทดลองกับทีมเล็ก โทรไปเบอร์ทดสอบหลายเครือข่าย ประกาศเบอร์ใหม่บนเอกสารโครงการและข้อความแจ้งลูกค้า แล้ววัดอัตรารับสายเทียบกับเดิม
ข้อควรระวัง
- อย่าแสดงเบอร์ที่ไม่ใช่ของคุณ: เบอร์ที่แสดงต้องเป็นเบอร์ที่องค์กรมีสิทธิใช้ และโทรกลับถึงองค์กรได้ บทความนี้ไม่ได้ยืนยันบทกฎหมายเฉพาะเรื่องการปลอมเบอร์ ให้ถามที่ปรึกษากฎหมายถ้าจะตั้งค่าเบอร์แสดงผลแบบพิเศษ
- อย่าเอาซิมมาทำเป็นระบบโทรออกโดยไม่ตรวจเกณฑ์: ประกาศปี 2568 ข้อ 9 ห้ามผู้ให้บริการให้อุปกรณ์ประเภทซิมบ็อกซ์หรือเกตเวย์ที่รองรับตั้งแต่ 4 ซิมขึ้นไปเชื่อมต่อโครงข่ายของตน เว้นแต่อุปกรณ์นั้นลงทะเบียนใช้งานกับสำนักงาน กสทช. แล้ว [4]
- ใบอนุญาตผู้ให้บริการ: การประกอบกิจการโทรคมนาคมตามลักษณะและประเภทที่กำหนดต้องได้รับใบอนุญาต [8] ให้ขอเลขที่ใบอนุญาต แล้วตรวจกับ กสทช.
- เบอร์นี้อยู่กับใคร: ถามให้ชัดว่าเมื่อเลิกสัญญา ยังใช้เบอร์เดิมต่อได้หรือไม่ ก่อนพิมพ์เบอร์ลงสื่อของบริษัท
- ตัวเลขเปลี่ยนได้: มาตรการและแผนเลขหมายมีการแก้ไข ก่อนใช้ข้อมูลในบทความนี้ให้ตรวจกับผู้ให้บริการหรือ กสทช.
ขั้นตอนถัดไปที่ทำได้ทันที
- ทำรายการเบอร์ทั้งหมดของบริษัท พร้อมผู้ถือเบอร์และการใช้งาน
- ถามผู้ให้บริการปัจจุบันว่าแต่ละเบอร์อยู่หมวดใด และวิ่งผ่านระบบแบบไหน
- โทรจากทุกเบอร์ไปยังเบอร์ทดสอบหลายเครือข่าย แล้วถ่ายรูปหน้าจอปลายทางเก็บไว้
- ถ้าทีมโทรจากต่างประเทศหรือมีเส้นทางผ่านต่างประเทศ ให้ทดสอบกรณีนั้นด้วย
- ขอคำตอบเรื่องการเก็บเบอร์เมื่อเลิกสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร