เบอร์ 02 ที่กดกันในประเทศมี 9 หลัก เช่น 02 xxx xxxx ส่วนเบอร์มือถือมี 10 หลัก ความสับสนเกิดจากเอกสารทางการนับหลักอีกแบบ คือไม่นับเลข 0 ข้างหน้าและไม่นับรหัสประเทศ ตามแบบนี้เบอร์ประจำที่ยาว 8 หลัก ส่วนเบอร์มือถือและเบอร์ VoIP ยาว 9 หลัก [1] เลข 0 ข้างหน้าเป็นเลขที่ใช้เมื่อโทรภายในประเทศ เมื่อโทรจากต่างประเทศจะตัด 0 ออกแล้วใช้รหัสประเทศ +66 แทน [3]
ข้อมูลในบทความนี้มาจากเอกสารแผนเลขหมายที่สำนักงาน กสทช. แจ้งต่อสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ITU) ฉบับล่าสุดที่ผู้เขียนเปิดได้ คือฉบับวันที่ 8 พฤษภาคม 2567 [1] ผู้เขียนเปิดตัวประกาศแผนเลขหมายในราชกิจจานุเบกษาไม่ได้ จึงไม่อ้างเลขข้อของประกาศ และแผนเลขหมายมีการแก้ไขได้ ก่อนใช้ตัวเลขในงานสำคัญให้ตรวจกับสำนักงาน กสทช. อีกครั้ง
นับหลักแบบไหนถึงไม่สับสน
| ประเภทเบอร์ | จำนวนหลักตามตารางทางการ (ไม่รวม 0 และรหัสประเทศ) | กดในประเทศ | เขียนแบบสากล |
|---|
| ประจำที่ เช่น กรุงเทพฯ | 8 หลัก [1] | 9 หลัก เช่น 02 xxx xxxx | +66 2 xxx xxxx |
| มือถือ | 9 หลัก [1] | 10 หลัก เช่น 08x xxx xxxx | +66 8x xxx xxxx |
| VoIP หมวด 60 | 9 หลัก [1] | 10 หลัก ขึ้นต้น 060 | +66 60 xxx xxxx |
คอลัมน์ "กดในประเทศ" และ "เขียนแบบสากล" ผู้เขียนแปลงจากคอลัมน์ทางการตามหลักว่าเลข 0 ใช้ในประเทศ และตัดออกเมื่อใช้ +66 [3] ตัว x แทนตัวเลขใดก็ได้
ถ้านับรวมรหัสประเทศ เบอร์ประจำที่จะยาว 2 + 8 = 10 หลัก และเบอร์มือถือยาว 2 + 9 = 11 หลัก ยังต่ำกว่าเพดาน 15 หลักของเลขหมายตามมาตรฐานสากล E.164 [4]
รหัสพื้นที่ของเบอร์ประจำที่
ตารางนี้สรุปจากตารางแผนเลขหมายที่ใช้ตั้งแต่ 21 มกราคม 2563 [1] ผู้เขียนเติมเลข 0 ข้างหน้าให้ตรงกับที่คนไทยกด หัวตารางนี้ในเอกสารเดิมระบุวันสิ้นสุด 31 ธันวาคม 2567 แต่ในฉบับ 8 พฤษภาคม 2567 วันสิ้นสุดนี้ถูกขีดฆ่า และเอกสารฉบับ 8 พฤษภาคม 2567 ชี้ให้ดูหนังสือแจ้งฉบับล่าสุดซึ่งเปลี่ยนเงื่อนไขเรื่องเบอร์ 10 หลัก [1] ส่วนตารางของแผนช่วงถัดไปยังไม่กำหนดวันเริ่ม [1] การถือว่าตารางนี้ยังใช้อยู่จึงเป็นการอ่านของผู้เขียน
| รหัส (กดในประเทศ) | พื้นที่ตามตาราง |
|---|
| 02 | กรุงเทพมหานคร นนทบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ |
| 032 | ราชบุรี เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ |
| 033 และ 038 | ฉะเชิงเทรา ระยอง ชลบุรี |
| 034 | นครปฐม สมุทรสาคร กาญจนบุรี สมุทรสงคราม |
| 035 | พระนครศรีอยุธยา สุพรรณบุรี อ่างทอง |
| 036 | สระบุรี ลพบุรี สิงห์บุรี |
| 037 | ปราจีนบุรี สระแก้ว นครนายก |
| 039 | จันทบุรี ตราด |
| 042 | อุดรธานี บึงกาฬ หนองบัวลำภู หนองคาย นครพนม มุกดาหาร สกลนคร เลย |
| 043 | ขอนแก่น ร้อยเอ็ด มหาสารคาม กาฬสินธุ์ |
| 044 | นครราชสีมา สุรินทร์ บุรีรัมย์ ชัยภูมิ |
| 045 | อุบลราชธานี อำนาจเจริญ ศรีสะเกษ ยโสธร |
| 052 และ 053 | เชียงใหม่ ลำพูน แม่ฮ่องสอน เชียงราย |
| 054 | ลำปาง พะเยา แพร่ น่าน |
| 055 | พิษณุโลก อุตรดิตถ์ ตาก สุโขทัย กำแพงเพชร |
| 056 | นครสวรรค์ อุทัยธานี พิจิตร ชัยนาท เพชรบูรณ์ |
| 073 | ยะลา ปัตตานี นราธิวาส |
| 074 | สงขลา พัทลุง สตูล |
| 075 | ตรัง นครศรีธรรมราช กระบี่ |
| 076 | ภูเก็ต พังงา |
| 077 | สุราษฎร์ธานี ชุมพร ระนอง |
มี 3 จุดในตารางที่มีผลต่องานจริง
- กรุงเทพฯ และปริมณฑลไม่ได้มีแค่เลขขึ้นต้น 2: ตารางเดียวกันจัดเลขขึ้นต้น 10 16 18 และ 19 เป็นเบอร์ประจำที่ของพื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑลด้วย [1] ระบบที่ตรวจว่า "เบอร์กรุงเทพฯ ต้องขึ้นต้น 02 เท่านั้น" จึงอาจปฏิเสธเบอร์ที่ถูกต้อง (การอ่านของผู้เขียน)
- มีรหัสสำรองที่ยังไม่ได้ผูกกับจังหวัด: เช่น ขึ้นต้น 30 31 40 41 50 51 70 71 ถูกระบุเป็นรหัสสำรองของแต่ละภาค [1]
- เบอร์ประจำที่ระบุพื้นที่ได้ แต่ไม่ได้บอกว่าคนรับอยู่ที่ไหนจริง: เบอร์ที่วิ่งผ่านระบบไอพีอาจไปรับที่สำนักงานอื่นได้ เรื่องนี้อธิบายในบทความเบอร์ VoIP คืออะไร
ดูเลขขึ้นต้นแล้วบอกได้ไหมว่าเป็นมือถือหรือ VoIP
เอกสารที่แจ้ง ITU จัดเบอร์มือถือและเบอร์ VoIP เป็นเลขหมายไม่ผูกพื้นที่ ยาว 9 หลักเท่ากัน และตารางสองช่วงเวลาในเอกสารเดียวกันจัดเลขขึ้นต้นบางชุดต่างกัน [1] แปลว่าเมื่อแผนเลขหมายเปลี่ยน เลขขึ้นต้นชุดหนึ่งอาจเปลี่ยนประเภทได้
ข้อสรุปเชิงปฏิบัติคือ อย่าใช้เลขขึ้นต้นตัดสินว่าเบอร์นั้นเป็นมือถือหรือ VoIP ถ้างานของคุณต้องรู้ประเภทเบอร์จริง เช่น เพื่อเลือกส่งข้อความหรือโทร ให้ถามผู้ให้บริการ หรือดูจากผลการโทรจริง
เบอร์บ้านจะเป็น 10 หลักเมื่อไร
แผนเลขหมายที่มีผลเมื่อ 21 มกราคม 2563 เคยกำหนดให้ใช้เบอร์ประจำที่แบบ 10 หลักภายใน 1 มกราคม 2568 [1] ต่อมาแผนเลขหมายฉบับที่ 2 ซึ่งมีผลตั้งแต่ 12 มีนาคม 2567 เปลี่ยนเงื่อนไขใหม่ ผู้ให้บริการโทรศัพท์ประจำที่ต้องพัฒนาระบบให้รองรับเบอร์ 10 หลักภายใน 2 ปี เฉพาะเมื่อเลขหมายประจำที่หรือมือถือถูกพิจารณาว่าไม่เพียงพอ และสำนักงาน กสทช. จะแจ้งกรอบเวลาที่แน่นอนล่วงหน้า [1] ข่าวรายงานว่าประกาศฉบับนี้เผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 11 มีนาคม 2567 และยกรูปแบบเบอร์ประจำที่ 10 หลักเป็น 02-xxxx-xxxx [2]
ณ วันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 ผู้เขียนยังไม่พบประกาศกำหนดวันเริ่มใช้ แต่ระบบที่สร้างวันนี้ควรรองรับไว้ก่อน เพราะแก้ทีหลังยากกว่า (ความเห็นของผู้เขียน) เช่น ช่องกรอกเบอร์บนเว็บ ฐานข้อมูลลูกค้า เมนูให้ลูกค้ากดเบอร์ติดต่อกลับ และสคริปต์ที่ตรวจความยาวเบอร์
เลขหมายสั้น 4 หลัก
เลขหมายสั้น 4 หลักที่เห็นตามโฆษณา เป็นเลขหมายที่ กสทช. จัดสรรให้ผู้ขอเป็นรายไป สำนักงาน กสทช. เผยแพร่ชุดข้อมูลสถานะเลขหมายโทรศัพท์แบบสั้น 4 หลักที่สงวนไว้ [6] และข่าวเดือนตุลาคม 2568 รายงานว่าที่ประชุม กสทช. อนุมัติเลขหมาย 4 หลักให้บริษัทเอกชน โดยผู้ได้รับต้องปฏิบัติตามประกาศ กสทช. เรื่องหลักเกณฑ์การจัดสรรและบริหารเลขหมายโทรคมนาคม และกรณีให้บริษัทในเครือใช้เลขหมายร่วมกัน ถ้าความเกี่ยวข้องทางนิติบุคคลสิ้นสุดลง สิทธิ์ใช้ร่วมก็สิ้นสุดด้วย [7]
สำหรับธุรกิจ เลขหมายสั้นช่วยให้ลูกค้าจำง่าย แต่เป็นเลขที่ต้องขอจัดสรรและมีเงื่อนไขกำกับ ก่อนพิมพ์ลงสื่อ ให้ถามผู้ให้บริการว่าโทรได้จากเครือข่ายใดบ้าง โทรจากต่างประเทศได้หรือไม่ และสายจะถูกส่งเข้าระบบรับสายของคุณอย่างไร (คำถามที่ผู้เขียนแนะนำ)
เขียนเบอร์บนเว็บไซต์ เอกสาร และในระบบ
มาตรฐาน ITU-T E.123 ว่าด้วยการเขียนเลขหมายโทรศัพท์ กำหนดให้รูปแบบสากลขึ้นต้นด้วยเครื่องหมาย + ตามด้วยรหัสประเทศ ใช้เว้นวรรคเท่านั้นในการแบ่งกลุ่มตัวเลข และไม่ให้ใช้วงเล็บในรูปแบบสากล [5] ส่วนมาตรฐาน E.164 จำกัดเลขหมายให้เป็นตัวเลขล้วน ยาวไม่เกิน 15 หลัก และเครื่องหมาย + หมายถึงให้กดรหัสโทรออกต่างประเทศแทน [4]
แนวทางที่ผู้เขียนแนะนำ
- บนเว็บไซต์และนามบัตร: ถ้ามีลูกค้าต่างประเทศ ให้เขียนทั้งสองแบบ เช่น 02 xxx xxxx และ +66 2 xxx xxxx อย่าเขียน +66 (0)2 เพราะวงเล็บไม่อยู่ในรูปแบบสากล [5] และคนต่างประเทศอาจกด 0 เกินเข้าไป
- ในฐานข้อมูลลูกค้าและระบบโทรออก: เก็บรูปแบบเดียวทั้งระบบ คือ +66 ตามด้วยตัวเลขที่ตัด 0 แล้ว ไม่มีเว้นวรรคหรือขีด
- ตอนแสดงผลให้พนักงานเห็น: แปลงกลับเป็นแบบที่คนไทยคุ้นเคยได้ แต่ไม่ต้องเก็บซ้ำสองแบบ
ขั้นตอนแปลงเบอร์ที่ลูกค้ากรอกให้เป็นรูปแบบเดียว
- ตัดเว้นวรรค ขีด จุด และวงเล็บออกทั้งหมด
- ถ้าขึ้นต้นด้วย +66 ให้ดูหลักถัดไป ถ้าเป็น 0 ให้ตัด 0 นั้นออก
- ถ้าขึ้นต้นด้วย 66 หรือ 0066 โดยไม่มีเครื่องหมาย + ให้ถามผู้กรอกก่อน อย่าเดาว่าเป็นรหัสประเทศ ส่วนเบอร์ที่ขึ้นต้นด้วย 0 แบบอื่น ให้ตัด 0 ออกแล้วเติม +66 ข้างหน้า
- นับตัวเลขหลัง 66 ถ้าเป็น 8 หลักน่าจะเป็นเบอร์ประจำที่ ถ้าเป็น 9 หลักเป็นมือถือหรือ VoIP [1] ถ้าไม่ใช่ทั้งสองแบบ ให้ถามผู้กรอก อย่าเดา
- ถ้าเป็นเลขหมายสั้น 4 หลัก หรือมีเบอร์ต่อภายใน ให้เก็บแยกช่อง ไม่แปลงตามขั้นตอนนี้
ตัวอย่างการแปลง (ใช้ x แทนตัวเลข)
| ที่ลูกค้ากรอก | หลังตัดเครื่องหมาย | รูปแบบที่เก็บ | ตัวเลขหลัง 66 |
|---|
| 02-xxx-xxxx | 02xxxxxxx (9 หลัก) | +662xxxxxxx | 8 หลัก |
| 08x-xxx-xxxx | 08xxxxxxxx (10 หลัก) | +668xxxxxxxx | 9 หลัก |
| +66 (0)2 xxx xxxx | +6602xxxxxxx | +662xxxxxxx (ตัด 0 ที่เกินตามข้อ 2) | 8 หลัก |
| 2xxxxxxx | 2xxxxxxx (8 หลัก ไม่มี 0) | ยังไม่เก็บ ถามผู้กรอกก่อน | ไม่แน่ใจว่าตกเลข 0 หรือกรอกไม่ครบ |
| 66 2 xxx xxxx หรือ 0066 2 xxx xxxx | 662xxxxxxx หรือ 00662xxxxxxx | ยังไม่เก็บ ถามผู้กรอกก่อน | ไม่แน่ใจว่าเลข 66 ข้างหน้าเป็นรหัสประเทศหรือไม่ |
เช็กลิสต์ระบบที่เก็บเบอร์โทร
- ช่องเก็บเบอร์ยาวพอสำหรับ 15 หลักตาม E.164 [4] ไม่ล็อกไว้ที่ 9 หรือ 10 หลัก
- ไม่ตั้งกฎว่าเบอร์ประจำที่ต้องยาว 9 หลักเสมอ เผื่อแผนเบอร์ 10 หลัก [1]
- ไม่ตั้งกฎว่าเบอร์กรุงเทพฯ ต้องขึ้นต้น 02 เท่านั้น [1]
- ไม่ใช้เลขขึ้นต้นตัดสินว่าเบอร์เป็นมือถือหรือ VoIP [1]
- แยกช่องเบอร์ต่อภายในออกจากเบอร์หลัก
- ทดสอบเบอร์ตัวอย่างทุกแบบในตารางข้างบนก่อนเปิดใช้ฟอร์ม
เลือกเบอร์ให้องค์กรอย่างไร
บทความนี้เน้นการอ่านและเขียนเบอร์ ส่วนการเลือกระหว่างเบอร์ประจำที่ เบอร์มือถือ และเบอร์ VoIP ดูตารางเปรียบเทียบในบทความเบอร์ VoIP คืออะไร สิ่งที่ผู้เขียนแนะนำให้ถามผู้ให้บริการทุกครั้ง คือ เบอร์นี้อยู่หมวดใด ลูกค้าจะเห็นเลขอะไรบนหน้าจอ เมื่อเลิกสัญญายังใช้เบอร์เดิมต่อได้หรือไม่ และถ้ามีการเปลี่ยนเป็นเบอร์ 10 หลัก ผู้ให้บริการจะแจ้งล่วงหน้าอย่างไร เรื่องเบอร์ที่ลูกค้าเห็นตอนรับสาย ดูบทความ Caller ID คืออะไร