ตู้สาขา

IP PBX กับ Cloud PBX ต่างกันอย่างไร เลือกแบบไหนเมื่อไร

IP PBX กับ Cloud PBX ต่างกันที่ตัวระบบอยู่ที่ไหนและใครดูแล IP PBX องค์กรดูแลเอง ส่วน Cloud PBX ผู้ให้บริการดูแลและใช้งานผ่านอินเทอร์เน็ต ถ้ามีทีมไอทีและต้องคุมระบบเอง IP PBX มักเข้าทางกว่า ถ้าทีมกระจายตัวและไม่อยากดูแลเครื่อง Cloud PBX มักเข้าทางกว่า

จัดทำโดย GW (ร่างด้วย AI ตรวจแหล่งอ้างอิงด้วย AI อีกชุด GW อนุมัติ) · GW Business International · ทะเบียนนิติบุคคล 0105552111558 · ใบอนุญาต กสทช. แบบที่หนึ่ง TEL1/2562/008 · ปรับปรุง 15 พ.ย. 2569

ความต่างหลักของ IP PBX กับ Cloud PBX คือตัวระบบอยู่ที่ไหนและใครรับผิดชอบเมื่อมีปัญหา IP PBX เป็นตู้สาขาที่ส่งเสียงผ่านเครือข่ายไอพี อาจเป็นเครื่องหรือซอฟต์แวร์ที่องค์กรดูแล ส่วน Cloud PBX หรือ Hosted PBX เป็นระบบของผู้ให้บริการ ลูกค้าไม่ต้องซื้อตู้มาติดตั้ง [1] ทั้งสองแบบทำงานหลักคล้ายกัน การเลือกจึงไม่ใช่เรื่องใครเก่งกว่า แต่เป็นเรื่องว่าองค์กรพร้อมรับภาระแบบไหน

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าตู้สาขาคืออะไร เริ่มจากบทความ PBX คืออะไร

ตารางตัดสินใจ

ตารางนี้เป็นแนวทางของผู้เขียน ไม่ใช่เกณฑ์มาตรฐาน ให้ดูว่าข้อของคุณเอนไปทางไหนมากกว่า ไม่ใช่นับคะแนนเฉยๆ

ถ้าองค์กรของคุณเอนไปทางเหตุผล
มีคนดูแลเซิร์ฟเวอร์ เครือข่าย และความปลอดภัยอยู่แล้วIP PBXมีคนรับงานที่เพิ่มขึ้น
ไม่มีทีมไอที หรือทีมเล็กมากCloud PBXผู้ให้บริการรับงานดูแลระบบหลัก
พนักงานนั่งประจำโต๊ะในอาคารเดียวIP PBX หรือ Cloud PBXดูเรื่องอื่นประกอบ
มีหลายสาขา ทีมภาคสนาม หรือทำงานจากบ้านCloud PBXทุกคนเชื่อมต่อผ่านอินเทอร์เน็ตได้โดยไม่ต้องทำเครือข่ายเชื่อมสาขาเอง
อินเทอร์เน็ตในพื้นที่ไม่มั่นคงIP PBXสายภายในไม่ต้องออกอินเทอร์เน็ต
มีนโยบายให้เก็บไฟล์เสียงในที่ขององค์กรIP PBXคุมที่เก็บข้อมูลได้เอง
จำนวนผู้ใช้ขึ้นลงตามฤดูกาลCloud PBXปรับจำนวนผู้ใช้ง่ายกว่าการเพิ่มเครื่อง
ไม่อยากมีเงินก้อนแรกสูงCloud PBXจ่ายเป็นรอบ

5 เรื่องที่ทำให้ตัดสินใจต่างกัน

เงินก้อนหรือจ่ายรายเดือน

IP PBX มักมีเงินก้อนแรกค่าเครื่อง ซอฟต์แวร์ และการติดตั้ง ส่วน Cloud PBX มักจ่ายตามจำนวนผู้ใช้หรือแพ็กเกจเป็นรอบ อย่าเทียบแค่ก้อนแรกกับค่ารายเดือน ให้เทียบตลอดระยะเวลาเดียวกัน

ต้นทุนรวม = ค่าเริ่มต้น + ค่าบริการตลอดช่วงเวลาที่เทียบ + ค่าคนดูแล + ค่าซ่อมหรืออัปเกรด

ระยะเวลาเทียบให้เลือกตามแผนจริงของบริษัท เช่น 5 ปี ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่าง ไม่ใช่อายุมาตรฐานของอุปกรณ์ ส่วนการบันทึกบัญชีและภาษีของแต่ละแบบให้ถามผู้ทำบัญชีของบริษัท

คนดูแล

IP PBX องค์กรต้องจัดการอัปเดต สำรองข้อมูล ไฟร์วอลล์ และเครื่องเสียเอง หรือจ้างผู้รับดูแล Cloud PBX ผู้ให้บริการดูแลระบบหลัก แต่องค์กรยังต้องจัดการผู้ใช้ เครือข่ายในสำนักงาน และสิทธิ์เข้าถึงอยู่ดี ไม่ได้หมายความว่าไม่ต้องมีคนรับผิดชอบเลย

ความเสถียร

สองแบบนี้พังคนละจุด ตารางนี้เป็นภาพรวมของผู้เขียน ให้เทียบกับระบบจริงที่จะซื้อ

เหตุการณ์IP PBX ในสำนักงานCloud PBX
อินเทอร์เน็ตสำนักงานล่มสายภายในยังคุยได้ สายนอกขึ้นกับว่าคู่สายวิ่งผ่านเส้นนั้นหรือไม่โทรศัพท์ในสำนักงานหยุด พนักงานย้ายไปแอปบนมือถือได้ถ้าตั้งไว้
ไฟสำนักงานดับหยุดเมื่อไม่มีไฟสำรองอุปกรณ์ในสำนักงานหยุด ระบบกลางยังทำงาน โอนสายไปมือถือได้ถ้าตั้งไว้
เครื่องตู้สาขาเสียกระทบทั้งองค์กรจนกว่าจะซ่อมหรือสลับเครื่องสำรองไม่ใช่ภาระขององค์กร
ระบบผู้ให้บริการล่มกระทบเฉพาะส่วนที่ใช้บริการนั้น เช่น คู่สายกระทบทั้งระบบ องค์กรต้องรอผู้ให้บริการ

คำว่า "ระบบบนคลาวด์มีสำรองอยู่แล้ว" ยังไม่พอ ให้ถามว่าศูนย์ข้อมูลอยู่ที่ไหน มีเส้นทางสำรองอย่างไร เคยมีเหตุอะไร และชดเชยอย่างไรเมื่อบริการหยุด

อินเทอร์เน็ตและคุณภาพเสียง

จุดที่ต่างกันมากคือ IP PBX คุยกันภายในผ่านแลนได้ แต่ Cloud PBX โดยทั่วไปทุกสายต้องเชื่อมไปยังระบบของผู้ให้บริการ แม้เป็นการโทรหาคนโต๊ะข้างๆ ดังนั้นการคำนวณแบนด์วิดท์ของ Cloud PBX ควรนับสายภายในด้วย

ค่าที่ใช้อ้างอิงในงานเทคนิคมีดังนี้ ทั้งหมดไม่ใช่ข้อกฎหมาย ค่า jitter และ packet loss เป็นตัวเลขจากเอกสารอบรมเครือข่าย ไม่ใช่มาตรฐานสากล

  • ความหน่วงทางเดียว: ITU-T G.114 (05/2003) ระบุว่าถ้าคุมความหน่วงปลายถึงปลายไว้ต่ำกว่า 150 มิลลิวินาที งานส่วนใหญ่จะโต้ตอบได้ราบรื่น และเกิน 400 มิลลิวินาทีไม่เหมาะกับการวางแผนเครือข่ายทั่วไป [2] ส่วนการแบ่งเป็น 3 ช่วง (0–150 · 150–400 ใช้ได้ถ้าผู้ดูแลรับรู้ผลกระทบ · เกิน 400) เป็นสรุปของ Cisco จาก G.114 รุ่นก่อน [2][3]
  • Jitter (ความแปรปรวนของเวลาที่ข้อมูลเสียงมาถึง): ไม่เกิน 30 มิลลิวินาที [4]
  • Packet loss (ข้อมูลเสียงสูญหาย): ไม่เกิน 1% [4]

แบนด์วิดท์ต่อสายขึ้นกับตัวเข้ารหัสเสียง G.711 ราว 87.2 kbps และ G.729 ราว 31.2 kbps ต่อสายต่อทิศทาง [5][6]

แบนด์วิดท์ต่อทิศทาง = สายพร้อมกันสูงสุด × แบนด์วิดท์ต่อสาย × ค่าเผื่อ

ตัวอย่างสมมติ 20 สายพร้อมกัน ใช้ G.711 ค่าเผื่อ 1.25 ได้ 20 × 87.2 × 1.25 = 2,180 kbps หรือราว 2.18 Mbps ต่อทิศทาง ค่าเผื่อ 1.25 เป็นค่าแนะนำของผู้เขียน ไม่ใช่มาตรฐาน คำอธิบายละเอียดอยู่ในบทความ VoIP คืออะไร

เรื่องสำคัญกว่าตัวเลขคือการจัดลำดับความสำคัญให้ข้อมูลเสียง (QoS) บนเราเตอร์และสวิตช์ เพื่อไม่ให้การอัปโหลดไฟล์แย่งเสียงโทรศัพท์

การขยาย

IP PBX ต้องดูขีดจำกัดของเครื่องและสิทธิ์ใช้งาน ถ้าเต็มต้องซื้อเพิ่ม และสาขาใหม่อาจต้องตั้งเครือข่ายเชื่อมถึงกัน Cloud PBX เพิ่มผู้ใช้ผ่านหน้าจัดการได้เร็วกว่า แต่ให้ดูเงื่อนไขขั้นต่ำและการลดจำนวนผู้ใช้ในสัญญา เพราะเพิ่มง่ายไม่ได้แปลว่าลดง่าย

ตัวอย่างสถานการณ์ (สมมติ)

สองกรณีนี้เป็นเรื่องสมมติ และใช้แสดงวิธีคิด ไม่ใช่ผลลัพธ์จริง

กรณีแรก: เครือคลินิกความงามมีสำนักงานในกรุงเทพฯ สาขาในสมุทรปราการและปทุมธานี ทีมรับสาย 20 ที่นั่ง และทีมที่ปรึกษาตามสาขา 15 คน บริษัทไม่มีคนดูแลเครือข่ายประจำ ถ้าเลือก IP PBX ต้องเชื่อมสาขาทั้งสองเข้าสำนักงาน และเมื่อสำนักงานไฟดับ สาขาจะได้รับผลด้วย จึงเอนไปทาง Cloud PBX แต่ต้องเตรียมอินเทอร์เน็ตสำรองที่ทีมรับสายใช้ได้ทันที

กรณีที่สอง: โรงงานแห่งเดียวมีพนักงานประจำโต๊ะ มีทีมไอที และมีนโยบายให้เก็บไฟล์เสียงในที่ขององค์กร อินเทอร์เน็ตในนิคมบางช่วงไม่มั่นคง กรณีนี้ IP PBX เข้าทางกว่า แต่ต้องมีแผนเมื่อเครื่องหลักเสีย และยังต้องดูแลความปลอดภัยของไฟล์ตามกฎหมาย

ข้อควรระวัง

  • อินเทอร์เน็ตเส้นเดียว: Cloud PBX ไม่ควรพึ่งเส้นเดียว ถ้างานรับสายหยุดไม่ได้ ควรมีเส้นสำรอง เช่น ผู้ให้บริการคนละราย หรือเราเตอร์ซิม 4G/5G
  • ไฟล์เสียงตาม PDPA: ไม่ว่าแบบไหน ถ้าบันทึกเสียงต้องแจ้งก่อนหรือขณะเก็บข้อมูลตามมาตรา 23 และมีมาตรการความปลอดภัยตามมาตรา 37 [7] เก็บในบริษัทเองก็ไม่ได้ยกเว้น
  • ผู้ให้บริการคลาวด์: ถ้าบุคคลภายนอกเก็บไฟล์ให้ ต้องมีข้อตกลงควบคุมการดำเนินงานตามมาตรา 40 และถ้าไฟล์อยู่นอกไทยต้องเข้าเกณฑ์มาตรา 28–29 [7] รายการคำถามอยู่ในบทความบันทึกเสียงตาม PDPA
  • ผู้ให้บริการโทรคมนาคม: การประกอบกิจการโทรคมนาคมต้องได้รับใบอนุญาตจาก กสทช. [8] ให้ขอดูเอกสาร และถามว่าใครรับผิดชอบเบอร์และคู่สาย
  • เลิกสัญญา: ถามให้ชัดว่าเบอร์ย้ายออกได้หรือไม่ และไฟล์เสียงกับบันทึกการโทรดึงออกได้อย่างไร

คำถามก่อนเซ็นสัญญา

  • ต้นทุนรวมตลอดช่วงเวลาที่เทียบมีอะไรบ้าง รวมค่าคู่สาย อุปกรณ์ปลายทาง และค่าคนดูแลหรือยัง
  • ค่าบริการเปลี่ยนตามจำนวนผู้ใช้อย่างไร ลดจำนวนได้เมื่อไร
  • เมื่อระบบหรือเครื่องหลักเสีย ใครแก้ ติดต่อช่องทางไหน และสายเข้าจะไปไหนระหว่างนั้น
  • ระบบเก็บไฟล์เสียงที่ไหน นานเท่าไร ใครเข้าถึงได้
  • เชื่อมกับระบบข้อมูลลูกค้าที่ใช้อยู่ได้หรือไม่
  • ทดลองกับทีมเล็กก่อนเซ็นสัญญาได้หรือไม่

ขั้นตอนถัดไปที่ทำได้ทันที

  1. วัดความหน่วง jitter และ packet loss ของอินเทอร์เน็ตสำนักงานในช่วงใช้งานหนัก แล้วเทียบกับค่าด้านบน
  2. ดึงจำนวนสายพร้อมกันสูงสุดย้อนหลังราว 1–3 เดือน (ตัวเลขที่ผู้เขียนแนะนำ) รวมสายภายในถ้าคิดจะใช้ Cloud PBX
  3. นับว่าพนักงานกี่คนต้องรับสายนอกสำนักงาน
  4. เขียนชื่อคนที่จะรับผิดชอบระบบ ถ้าเขียนไม่ได้ ให้ถือเป็นข้อมูลสำคัญในการตัดสินใจ
  5. ทดลองรับสายจริงกับทีมเล็ก แล้วฟังคุณภาพเสียงในช่วงงานหนัก

แหล่งข้อมูล

ติดต่อ

เล่าโจทย์งานโทรออกของคุณ แล้วเราจะเสนอรูปแบบคู่สายเป็นลายลักษณ์อักษร

จำนวนพนักงาน ประเภทงาน และระบบที่ใช้อยู่ — เท่านี้ก็เริ่มคุยได้ ไม่มีค่าใช้จ่ายในการประเมิน